X
تبلیغات
فلسفه اخلاق - کتاب «اخلاق فضیلت»



کتاب «اخلاق فضیلت» نوشتۀ سرکار خانم زهرا خزاعی توسط مؤسسه انتشارات حکمت به سال 1389 به زیور طبع آراسته گردید.
نگارنده در مقدمه: شاید در بین نظریه¬ های اخلاقی هیچکدام به پیچیدگی و گستردگی "اخلاق فضیلت" نباشد. "اخلاق فضیلت" نظریه ای هنجاری است که بر خلاف دو نظریۀ سودگرایی و وظیفه گروی، بر فضایل و منش اخلاقی تأکید دارد تا بر نتایج عمل یا وظیفه و قواعد اخلاقی.
این نظریه، که قدمت آن به لحاظ نظری به ارسطو برمی گردد و به لحاظ عملی به سقراط، پس از یک دوره فترت در عصر مدرن، در قرن بیستم با مقالۀ "فلسفۀ اخلاق مدرن" آنسکوم مورد توجه مجدد قرار گرفت. ناکارآمدی نظریه های اخلاقی رایج و جذابیت بحث از منش و فضایل اخلاقی، انگیزه و تعلیم و تربیت، از جمله عوامل گرایش به "اخلاق فضیلت" بود.
کتاب پیشرو در چهار فصل تنظیم شده است: تمایز نظریه های هنجاری، به انضمام تاریخچه و رویکردهای گوناگون اخلاق فضیلت در بخش اول؛ و دلایل برتری نظریۀ فضیلت از دیگر نظریه های هنجاری در ضمن اشاره به انتقادات وارد بر دو نظریۀ سودگروی و وظیفه گروی و برشمردن امتیازات اخلاق فضیلت بر دو نظریۀ رقیب، در بخش دوم مطرح شده است. در فصل سوم برای نمونه تعریف فضیلت از دیدگاه افلاطون، ارسطو، فیلیپا فوت، هیوم، پینکافس /+ و  مک اینتایر که فضیلت را ملکۀ عقلانی، نفسانی، انگیزشی، ملکۀ اصلاح گر و ... تلقی کرده اند، بیان و تفسیر شده است، و تعاریف دینی فیلسوفان مسلمان و مسیحی ارائه شده است. فصل چهارم به بررسی تبیین های گوناگون سعادت در نزد ارسطوییان و نوارسطوییان اختصاص یافته است. دیدگاه طبیعت گرایانۀ ارسطو، به انضمام تبیین های دینی، که در آثار افلاطون و فیلسوفان مسلمان و مسیحی در قالب مشاهدۀ مُثُل یا لقاء خداوند مطرح شده است، از مهمترین مباحث این فصل است. در بخش پایانی هم به برخی از مهم ترین انتقادات اشاره شد.

فهرست
:
فصل اول: تصویر اخلاق فضیلت: 1. جغرافیای اخلاق فضیلت، 2. اخلاق فضیلت در گذر تاریخ (دوران شکوفایی و اقتدار، دوران انزوا و افول، دوران احیاء و بالندگی) 3. تقریرهای اخلاق فضیلت (تقریر سعادت گرا، تقریر فاعل – مبنا، تقریر سکولار و دینی، تقریر کثرت گرا و محض، و اخلاق مراقبت تقریری دیگر از اخلاق فضیلت).
فصل دوم: تبیین اخلاق فضیلت: 1. ماهیت اخلاق فضیلت، 2. علل رویکرد به اخلاق فضیلت (نظریه های رقیب در سایه چند نقد کلی، و ضعف نظریه های رقیب از چشم انداز اخلاقی فضیلت: – بی انگیزگی و انگیزه نادرست، بی توجهی به منش اخلاقی و جهت های معنوی اخلاق، بی معنا بودن آرمان بی طرفی، قانون مداری و تحیر در مقام عمل، تحویل پذیری، اخلاق مراقبت و مشکل بی عدالتی، و بی مبنایی نظریه های رقیب -)
فصل سوم: تحلیل فضیلت
: 1. نگاهی گذرا به تاریخچۀ "arete" و "Virtue"  ("arete" در یونان هومری و مابعد آن، آغاز کاربرد "arete"، واژۀ "Virtue" در کتب الهی) 2. تفسیر فضیلت در آثار فیلسوفان (فضیلت: ملکۀ عقل، فضیلت: تعادل و ملکه ای برای رؤیت مثل، فضیلت: ملکۀ نفسانی...، فضیلت: ملکۀ اصلاحگر، فضیلت: ملکه ای برای تداوم زندگی، جست و جوی خیر و بقاء سنت اخلاقی، فضیلت: ملکۀ انگیزشی و کیفیت نفسانی، و فضیلت: ملکۀ نفسانی و دلیلی برای ترجیح)
فصل چهارم: تفسیر سعادت: 1. واژۀ سعادت (Happiness Euaiminia)، 2. سعادت در کاربرد متداول، 3.تفسیر فلسفی سعادت (لذت گرایی و نقد آن، اودایمونیا......).

مقالاتی از همین نوسینده  با موضوع اخلاق:
اخلاق فضيلت مدار
 ارسطو، هيوم و اخلاق فضيلت
ارزيابي اخلاقي دانشگاه مجازي
عقلانيت اخلاق
قديسان اخلاقي
اخلاق كاربردي: ماهيت، روش ها و چالش ها

---------------
مطالب مرتبط:
کتاب «از مسأله محوری تا فضیلت­ گروی نقدی بر تحویل گرایی در اخلاق»
«مابعدالطبیعه اخلاق: فلسفه فضیلت» اثر ایمانوئل کانت
کتاب «مبانی فلسفه اخلاق» نوشته رابرت ال. هولمز

+ نوشته شده در یکشنبه دهم مهر 1390ساعت 14:59 توسط عباس مهدوی |